Báo chí

Thời gian là vàng

Thời tiết, giá vàng, ngoại tệ

Trượt thanh công cụ để xem tỉ giá:

Tài nguyên dạy học

Thành viên trực tuyến

1 khách và 0 thành viên

cảm nhận nhân vật, đoạn thơ HKI

Chức năng chính 1

Chức năng chính 2

Gốc > Ôn thi tuyển sinh 10 >

Phân biệt biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ và sự phát triển từ vựng tiếng Việt qua việc xác định nghĩa gốc, nghĩa chuyển

Biện pháp tu từ ẩn dụ và hoán dụ

thường được sử dụng trong sáng tác thơ theo 

mục đích diễn đạt của tác giả để cho câu thơ

có hình ảnh  sinh động nên ý nghĩa của từ  thường

có tính chất lâm thời, chưa làm phát triển nghĩa của từ

chưa đưa vào từ điển

 Sự phát triển nghĩa của từ ngữ:

Nhằm làm cho một từ đang có một nghĩa thành nhiều nghĩa  để chỉ sự vật khác có nét nghĩa tương đồng được sử dụng rộng rãi trong giao tiếp, được đưa vào từ điển. ( nét khác biệt với nghệ thuật ẩn dụ mang dấu ấn sáng tạo của nhà thơ)

- Nghĩa gốc : nghĩa ban đầu

- Nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ: 
Là phương thức lấy tên gọi A của sự vật a để gọi tên các sự vật b,c,d vì giữa a,b,c,d có điểm giống nhau

- Dựa vào sự giống nhau về vị trí giữa các sự vật, hiện tượng. Vi dụ: Đầu ( người) -> chuyển sang nghĩa đầu ( súng, tàu...)

Lưng ( người) -> lưng ( núi)
- Dựa vào sự giống nhau về tính chất, trạng thái hoặc kết quả giữa các đối tượng. Ví dụ Xuân ( một mùa có tiết trời mát mẻ, cây cối xanh tươi tràn đầy sức sống) -> xuân ( tuổi trẻ cũng căng tràn nhựa sống)

Nghĩa chuyển theo phương thức hóa dụ:

Lấy tên gọi của một bộ phận cơ thể gọi tên cho người hay cho cả toàn thể. 

Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người ( chỉ người chuyên một ngành nghề)

 Hoán dụ dựa trên quan hệ giữa vật chứa và vật bị chứa hay lượng vật chất được chứa.

Cả nhà xem phim ( người sống trong ngôi nhà đó)

Tóm lại, mỗi sự vật, hiện tượng có quan hệ với nhiều sự vật, hiện tượng khác chung quanh, do đó có thể có rất nhiều dạng hoán dụ. Vấn đề quan trọng cần chú ý là cần phải biết lựa chọn quan hệ nào là cơ bản để chuyển đổi tên gọi. 

* Mối quan hệ giữa ẩn dụ và hoán dụ: 

- Giống: 

+ Bản chất cùng là sự chuyển đổi tên gọi. 

+ Cùng dựa trên quy luật liên tưởng. 

- Khác: 

+ Cơ sở liên tưởng khác nhau: 

ẩn dụ dựa vào sự liên tưởng tương đồng. Do đó, trong trường hợp này sự vật chuyển đổi tên gọi và sự vật được chuyển đổi tên gọi thường khác phạm trù hoàn toàn. Do đó, ta có thể nói ẩn dụ mang nhiều sắc thái chủ quan hơn. 

Hoán dụ dựa vào sự liên tưởng tiếp cận. Mối quan hệ giữa sự vật chuyển đổi tên gọi và sự vật được chuyển đổi tên gọi là có thật, chứ không hoàn toàn tùy thuộc vào sự suy luận chủ quan của con người. Do đó hoán dụ mang nhiều tính khách quan hơn. 

Biện pháp tu từ ẩn dụ: Lấy sự vật này thay thế sự vật khác có nét nghĩa tương đồng

- Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

-> ví Bác Hồ như mặt trời -> nghĩa mang tính chất

lâm thời, ca ngợi sự vĩ đại của Bác 

- Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng

-> ví đứa con như mặt trời -> nhằm thể hiện tình mẹ thương

con sâu nặng, con là niềm vui, sự sống của đời mẹ -> nghĩa

lâm thời

- Một mùa xuân nho nhỏ -> cuộc đời tươi đẹp, sống có ích

cho đời nhưng rất khiêm tốn

-Mùa xuân người cầm súng 

Lộc giắt đầy trên lưng

-> hòa bình do người lính đem lại cho đất nước

Biện pháp tu từ hoán dụ: 

* Lấy bộ phận chỉ toàn thể

Bàn tay ta làm nên tất cả

-> sức lao động của con người

* Lấy vật chứa đựng để chỉ vật được chứa đựng, sự vật gắn bó, gần gũi

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính

hình ảnh hoán dụ mang tính tượng trưng cho con người của 

quê hương

 

 

Nhắn tin cho tác giả
Bùi Thị Mỹ Hạnh @ 17:35 09/06/2015
Số lượt xem: 1310
Số lượt thích: 2 người (Đặng Thiên Tuệ, Nguyễn Hoàng Log)
 
Gửi ý kiến